Związek między dwiema osobami płci odmiennej, zawarty zgodnie z obowiązującym prawem, pociągający za sobą pewne wzajemne prawa i obowiązki, ustalone w przepisach i zwyczajach.
", "uwagi": "Dane o małżeństwach uwzględniają związki małżeńskie zawarte w formie przewidzianej prawem w urzędach stanu cywilnego — ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego z dnia 28 listopada 2014 r. (Dz. U. 2014, poz. 1741 z późn. zm.). Przepisy prawa rodzinnego reguluje ustawa z dnia 25 II 1964 r. — Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.).
Od 1999 r. — na mocy ustawy z dnia 24 VII 1998 r. o zmianie ustaw — Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego, Prawo o aktach stanu cywilnego, ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 117, poz. 757) — w urzędach stanu cywilnego rejestrowane są także małżeństwa podlegające prawu wewnętrznemu kościoła lub związku wyznaniowego — zawarte w obecności duchownego. Małżeństwo zawarte w tej formie podlega prawu polskiemu i pociąga za sobą takie same skutki cywilnoprawne, jak małżeństwo zawarte przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego.
W powszechnych spisach ludności stan cywilny jest ustalany na podstawie dobrowolnego oświadczenia osób. Do spisu z 1988 r. rejestrowano wyłącznie stan cywilny faktyczny, a nie formalno-prawny, począwszy od spisu z 2002 r. gromadzone są informacje o obydwu. Wyniki spisu wyróżniają zarówno związki formalno-prawne jak i nieformalne.
\n\tDane o małżeństwach prezentowane w podziale terytorialnym - od 1995 r. - uwzględniają wszystkie te małżeństwa, w których dla jednej ze stron (mężczyzny lub kobiety) miejscem stałego zamieszkania przed zawarciem związku małżeńskiego była Polska. Jako kryterium podziału terytorialnego na województwa (powiaty, miasto, wieś) przyjęto województwo zamieszkania męża lub - gdy mąż mieszkał za granicą - województwo zamieszkania żony. Informacje o nowo zawartych małżeństwach, w których oboje małżonkowie zamieszkiwali przed ślubem za granicą (mieszkają czasowo w Polsce, nie posiadają karty stałego pobytu) są gromadzone i upowszechniane, ale związki te nie są ujmowane w ogólnej liczbie małżeństw.
\n", "notki": [] }, "przekroje": [ { "id-przekroj": 16, "nazwa-przekroj": "Polska - dane miesięczne", "szereg-czasowy": "2010 - 2026", "id-czestotliwosc": 3, "nazwa-czestotliwosc": "Miesiąc", "aktualizacja-ostatnia": "2026-10-23", "aktualizacja-kolejna": "2026-11-25" }, { "id-przekroj": 353, "nazwa-przekroj": "Polska, województwa, powiaty, gminy, części gmin; Charakter miejscowości; Forma zawarcia związku małżeńskiego", "szereg-czasowy": "2000 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" }, { "id-przekroj": 391, "nazwa-przekroj": "Polska, województwa, powiaty, gminy, części gmin; Charakter miejscowości", "szereg-czasowy": "2000 - 2026", "id-czestotliwosc": 4, "nazwa-czestotliwosc": "Półrocze", "aktualizacja-ostatnia": "2026-10-23" }, { "id-przekroj": 408, "nazwa-przekroj": "Polska, województwa, powiaty, gminy, części gmin; Charakter miejscowości; Wiek mężczyzny - pojedyncze roczniki; Wiek kobiety - pojedyncze roczniki", "szereg-czasowy": "2000 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" }, { "id-przekroj": 409, "nazwa-przekroj": "Polska, województwa, powiaty; Charakter miejscowości; Forma zawarcia związku małżeńskiego; Stan cywilny mężczyzny; Stan cywilny kobiety; Wiek mężczyzny - grupy wieku do 85 lat i więcej; Wiek kobiety - grupy wieku do 85 lat i więcej", "szereg-czasowy": "2000 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" }, { "id-przekroj": 411, "nazwa-przekroj": "Polska, makroregiony, regiony, podregiony; Charakter miejscowości; Wiek mężczyzny - pojedyncze roczniki; Wiek kobiety - pojedyncze roczniki", "szereg-czasowy": "2000 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" }, { "id-przekroj": 429, "nazwa-przekroj": "Polska, makroregiony, regiony, podregiony; Charakter miejscowości", "szereg-czasowy": "2000 - 2026", "id-czestotliwosc": 4, "nazwa-czestotliwosc": "Półrocze", "aktualizacja-ostatnia": "2026-10-23" }, { "id-przekroj": 452, "nazwa-przekroj": "Polska, województwa, powiaty; Charakter miejscowości; Wiek mężczyzny - grupy wieku do 85 lat i więcej; Wiek kobiety - grupy wieku do 85 lat i więcej; Wykształcenie mężczyzny; Wykształcenie kobiety", "szereg-czasowy": "2000 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" }, { "id-przekroj": 453, "nazwa-przekroj": "Polska, województwa, powiaty; Charakter miejscowości; Forma zawarcia związku małżeńskiego; Miesiąc zawarcia małżeństwa; Dzień tygodnia", "szereg-czasowy": "2000 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" }, { "id-przekroj": 454, "nazwa-przekroj": "Polska, województwa; Kraj obywatelstwa mężczyzny; Kraj obywatelstwa kobiety; Wiek mężczyzny - grupy wieku do 85 lat i więcej; Wiek kobiety - grupy wieku do 85 lat i więcej", "szereg-czasowy": "2006 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" }, { "id-przekroj": 455, "nazwa-przekroj": "Polska; Kraj miejsca zamieszkania mężczyzny; Kraj miejsca zamieszkania kobiety; Kraj obywatelstwa mężczyzny; Kraj obywatelstwa kobiety; Wiek mężczyzny - grupy wieku do 85 lat i więcej; Wiek kobiety - grupy wieku do 85 lat i więcej; Stan cywilny mężczyzny; Stan cywilny kobiety", "szereg-czasowy": "2000 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" }, { "id-przekroj": 456, "nazwa-przekroj": "Polska, makroregiony, regiony, podregiony; Charakter miejscowości; Forma zawarcia związku małżeńskiego; Stan cywilny mężczyzny; Stan cywilny kobiety; Wiek mężczyzny - grupy wieku do 85 lat i więcej; Wiek kobiety - grupy wieku do 85 lat i więcej", "szereg-czasowy": "2000 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" }, { "id-przekroj": 457, "nazwa-przekroj": "Polska, makroregiony, regiony, podregiony; Charakter miejscowości; Wiek mężczyzny - grupy wieku do 85 lat i więcej; Wiek kobiety - grupy wieku do 85 lat i więcej; Wykształcenie mężczyzny; Wykształcenie kobiety", "szereg-czasowy": "2000 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" }, { "id-przekroj": 458, "nazwa-przekroj": "Polska, makroregiony, regiony, podregiony; Charakter miejscowości; Forma zawarcia związku małżeńskiego; Miesiąc zawarcia małżeństwa; Dzień tygodnia", "szereg-czasowy": "2000 - 2025", "id-czestotliwosc": 1, "nazwa-czestotliwosc": "Rok", "aktualizacja-ostatnia": "2026-07-06", "aktualizacja-kolejna": "2027-06-30" } ], "zestawy": [ { "id-zestaw": 639, "nazwa-zestaw": "Rejestr stanu cywilnego", "id-gestor": 754, "nazwa-gestor": "Ministerstwo Cyfryzacji" }, { "id-zestaw": 713, "nazwa-zestaw": "Rejestr PESEL", "id-gestor": 754, "nazwa-gestor": "Ministerstwo Cyfryzacji" } ], "badania": [ { "id-badanie": 36, "symbol-badanie": "1.21.02", "temat-badanie": "Małżeństwa. Rozwody. Separacje", "badanie-cel": "Celem badania jest dostarczenie informacji o małżeństwach, separacjach, rozwodach – służących do oceny sytuacji bieżącej w zakresie tworzenia się i rozpadu rodzin, jak również do prognozowania demograficznego." } ], "akty-prawne": [ { "id-akt": 11, "tytul-akt": "ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2023 r. poz. 2809)" }, { "id-akt": 973, "tytul-akt": "ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2015 r. poz. 43)" }, { "id-akt": 974, "tytul-akt": "ustawa z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2015 r. poz. 483)" }, { "id-akt": 995, "tytul-akt": "ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. ", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2013 r. poz. 1169, z późn. zm.)" }, { "id-akt": 1022, "tytul-akt": "ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej ", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2014 r. poz. 1798)" }, { "id-akt": 1023, "tytul-akt": "ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej ", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2015 r. poz. 44)" }, { "id-akt": 1024, "tytul-akt": "ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej ", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2015 r. poz. 14)" }, { "id-akt": 1025, "tytul-akt": "ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej ", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2015 r. poz. 13)" }, { "id-akt": 1030, "tytul-akt": "ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Karaimskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej ", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 1936 r. poz. 241, z późn. zm.)" }, { "id-akt": 1031, "tytul-akt": "ustawa z dnia 21 kwietnia 1936 r. o stosunku Państwa do Muzułmańskiego Związku Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej ", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 1936 r. poz. 240, z późn. zm.)" }, { "id-akt": 1069, "tytul-akt": "ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2014 r. poz. 1889)" }, { "id-akt": 1070, "tytul-akt": "ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej ", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2015 r. poz. 169)" }, { "id-akt": 1071, "tytul-akt": "ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2014 r. poz. 1712)" }, { "id-akt": 1072, "tytul-akt": "ustawa z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej ", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2014 r. poz. 1599)" }, { "id-akt": 1079, "tytul-akt": "ustawa z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego ", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2014 r. poz. 1726)" }, { "id-akt": 1314, "tytul-akt": "ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego", "adres-publikacyjny": "(Dz. U. z 2025 r. poz. 594)" } ], "jednostki": [ { "id-jednostka": 593, "nazwa-jednostki": "GUS – Departament Badań Demograficznych" } ] }